6 نوامبر 2023- در بزرگترین مطالعه در نوع خود، محققان مرکز پزشکی دانشگاه وندربیلت، تغییرات غیرمنتظره‌ای را در بافت‌های برون‌ریز پانکراس شناسایی کردند که در دو شکل اصلی دیابت؛ در پیری و چاقی رخ می‌دهد.

تحقیق آنها که در 26 اکتبر در ژورنال دیابت منتشر شد، نشان دهنده ی پیشرفت قابل توجهی در درک این موضوع است که چگونه دیابت نوع 1 و نوع 2، که عموماً بیماری هایی در نظر گرفته می شوند که عمدتاً سلول های غدد درون ریز جزایر پانکراس تولید کننده انسولین را تحت تأثیر قرار می دهند، ترشح آنزیم های گوارشی از بخش برون ریز پانکراس را نیز تغییر می دهند.

اکثریت پانکراس بافت برون ریز است و جزایر پانکراس(بخش درون ریز) تنها 1 تا 2 درصد از این اندام را اشغال می کنند.

پرفسور جردن رایت، مدرس پزشکی و نویسنده اول این مقاله، گفت: اکثر تحقیقات دیابت بر روی غدد درون ریز پانکراس، یعنی سلول های جزایر متمرکز شده اند، زیرا ناهنجاری های فیزیولوژیکی در آنجا ایجاد می شود، اما بر اساس اطلاعات اخیر، این بیماری به کل پانکراس مربوط است.

مطالعه لوزالمعده بسیار دشوار بوده است، زیرا توسط سایر اندام های حیاتی احاطه شده است، دسترسی به آن دشوار است و به سرعت تخریب می شود. پرفسور رایت گفت: ما تقریباً هرگز از آن بیوپسی نمی گیریم. برای مطالعه، بافت پانکراس باید از اهداکنندگان فوت شده یا قطعاتی از نمونه های جراحی، گرفته شود.

پرفسور رایت، متخصص غدد، و دکتر ادل اسکاروس، پاتولوژیست بالینی در بخش دیابت، غدد درون ریز، و متابولیسم، و همکارانشان به رهبری نویسندگان ارشد دکتر آلوین سی پاورز، و پرفسور مارسلا بریسووا، توانستند یک مطالعه ی گروهی بی‌سابقه بزرگ و با نمونه‌های بافت به خوبی حفظ شده از 119 اهداکننده را هدایت کنند.

نمونه‌های بافتی توسط مخزن زیستی پانکراس Vanderbilt، برنامه تجزیه و تحلیل پانکراس انسانی مؤسسه ملی بهداشت(NIH) و شبکه اهداکنندگان عضو پانکراس مبتلا به دیابت(nPOD) ارائه شد. 20 نفر از اهداکنندگان دیابت نوع 1، 25 نفر مبتلا به دیابت نوع 2 و 74 نفر هیچ یک از این بیماری ها را نداشتند.

دیابت با سطوح بالای قند خون به دلیل درجات مختلف کمبود انسولین مشخص می شود، هورمونی که توسط پانکراس ترشح می شود و به ماهیچه ها، چربی ها و سایر اندام ها سیگنال می دهد تا گلوکز را جذب کرده و از آن برای انرژی استفاده کنند.

دیابت نوع 1 که اغلب در کودکان تشخیص داده می شود، ناشی از تخریب خود ایمنی سلول های غدد درون ریز ترشح کننده ی انسولین به نام سلول های بتا در پانکراس است. به بیماران آموزش داده می شود که برای کنترل سطح گلوکز خود، از طریق تزریق یا روش های دیگر به بدن خود انسولین برسانند.

دیابت نوع 2، شایع ترین شکل این بیماری، اغلب در مراحل بعدی زندگی ایجاد می شود و زمانی رخ می دهد که لوزالمعده نتواند انسولین کافی برای جبران عدم حساسیت به انسولین که اغلب با چاقی همراه است، ترشح کند. درمان شامل تغییرات رژیم غذایی و ورزش، و داروهای دیابت خوراکی یا تزریقی برای کمک به کنترل سطح گلوکز خون است.

کنترل قند خون مهم است، زیرا سطح بالای قند خون در طولانی مدت، خطر بیماری قلبی و کلیوی، آسیب عصبی و چشمی و سایر عوارض جدی را افزایش می دهد. علاوه بر ناتوانی و مرگ زودرس ناشی از این بیماری، هزینه درمان دیابت در ایالات متحده بیش از 325 میلیارد دلار در سال است.به همین دلیل است که تحقیقات برای درک بهتر عواملی که در ایجاد این بیماری نقش دارند، بسیار مهم است.

پرفسور رایت گفت: همانطور که ما قصد داشتیم تغییرات را در بخش برون ریز در بیماران دیابتی تعریف کنیم، به سرعت متوجه شدیم که ویژگی بافت‌های پانکراس طبیعی انسان به خوبی توصیف نشده اند. بنابراین، ما ابتدا چگونگی تغییر بافت های پانکراس در طیف وسیعی از اهداکننده با سنین و وزن بدن مختلف را مشخص کردیم.

محققان از توصیف " پانکراس طبیعی" برای شناسایی تغییراتی استفاده کردند که در هر دو نوع رایج دیابت منحصر به فرد است.

بافت پانکراس از اهداکنندگان مبتلا به دیابت نوع 1 و نوع 2 از نظر میزان التهاب، آتروفی، الگوهای فیبروز و آسیب به عروق خونی، تفاوت معنی‌داری داشت.

محققان همچنین به تغییراتی در بافت های برون ریز مرتبط با پیری و دیابت اشاره کردند. پرفسور اسکاروس گفت: این تغییرات در پاسخ به آسیب بافتی و التهاب رخ می دهد. در صورت آسیب مداوم ناشی از بیماری، آنها می توانند خطر پیشرفت به سرطان را داشته باشند.

محققان نوشتند که این مشاهدات، مطالعات آتی را در مورد"crosstalk" غدد برون ریز - درون ریز، آسیب مزمن پانکراس و خطر سرطان لوزالمعده در دیابت، هدایت خواهد کرد. پرفسور رایت گفت: به ویژه، ما واقعا امیدواریم که بهتر بفهمیم چه چیزی باعث این تغییرات می شود و چه اهمیتی برای بیماری دارد.

وی گفت: کشت بافت های برون ریز به سختی انجام می شود. این چالش بزرگی است که ما در تلاشیم بر آن غلبه کنیم، تا بتوانیم نحوه ی تعامل(کراس تاک) بخش برون ریز با بافت درون ریز پانکراس را مطالعه کنیم.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2023-11-pancreas-crosstalk-diabetes.html